Panie Profesorze - najwyższy czas poprawić dzieło swe...

Panie Profesorze – najwyższy czas poprawić dzieło swe.

Piąty zbiór felietonów Autora Andrzeja Januszajtisa pt.: „Domek Młynarzy i inne gdańskie różności”, zamieszczanego przez 

lata w lokalnym dodatku „Gazety Wyborczej”- jak stwierdza sam Czcigodny Autor w swojej przedmowie - odsłania wiele tajników i zaułków historii cennych budowli historycznych, że chociażby gdańskich tradycji przedproży, mających swój urok i klimat, jakże już charakterystyczny dla Miasta Gdańska, bez których trudno sobie wyobrazić chociażby Ulicę Mariacką czy Św. Ducha...mimo iż retuszowane, dobudowowywane, klajstrowane w różny sposób, na których nie trudno dopatrzeć się śladów czasu i kosmetyki w imię dobrze pojętej renowacji i kosmetologii...

Jak zwykle bardzo lekkie pióro, co jest ogromną zaletą i miarą talentu bibliofila, historyka i filozofa, styl jakże zgrabny i rozważnie kwiecisty że ala Jerzy Waldorff i choćby jego książka: „Diabły i Anioły”, tak chętnie i przeze mnie czytana już wielokrotnie – to wszystko potwierdza piękną złotą jesień Czcigodnego Jubilata, z jakimże szacunkiem całego Gdańska świętującego w ubiegłym roku swoje 90 lat!!!

Pan Andrzej Januszajtis, ongiś Przewodniczący Rady  Miasta Gdańska, a obecnie i przed obecnie założyciel i Prezes Stowarzyszenia „ Nasz Gdańsk” , Stowarzyszenia – forum samorządowego, które wielokrotnie w obronie historycznych wartości Miasta Gdańska sprzeciwiało się komercyjnym układom i układzikom Magistratu i Rady Miasta Gdańska próbującym zastawić to Miasto hipermarketami, budownictwem developerskim i innymi obiektami na pograniczu taniego tandetnego budownictwa, aby tylko była to dobra maszyna do powiększania mamony....

Nie sposób zarzucić takiej Osobie, jak Pan Andrzej Januszajtis , powszechnie nazywanemu przez Mieszkańców Gdańska Profesorem Miasta Gdańska i Chodzącą Encyklopedią Miasta Gdańska - nie sposób zarzucić cokolwiek, co w Jego pracy i historyka i pasjonata i eksperta – co mogłoby stanowić jakąkolwiek, choćby najmniejszą rysę na Jego Osobowości, jakże bogatej i różnorodnej.

Tym bardziej więc z tym większym zmieszaniem zadaję sobie to pytanie, dlaczego w tytułowym rozdziale :”Domek Młynarzy” został zupełnie pominięty cały jakże bogaty i jakże ważny odcinek czasu, kiedy to tenże obiekt został przez prywatnego przedsiębiorcę za jego własne pieniądze – przywrócony ku tej historycznej świetności, którą Pan Profesor w swojej książce: „Domek Młynarzy i inne gdańskie różności” - tak bardzo zachwyca się. Prawda bowiem jest taka, że krótko po zburzeniu Muru Berlińskiego do Gdańska zawitał Pan Eugeniusz Lorek, zachęcony zaproszeniem do inwestowania i to zachęcony przez samego Prezydenta Miasta Gdańska – Pana Tomasza Posadzkiego na spotkaniu z inwestorami niemieckimi w Bremen, któremu włodarzył Burgemeister tego Miasta...Eugeniusz Lorek był już wtedy właścicielem znanej firmy autokarowej Reisedienst Lorek, właśnie w Bremen i chętnie uruchomił niemal natychmiast nowe połączenia autokarowe do Gdańska i do innych miast w Polsce...Obecnie połączenia te sięgają aż po Kijów i niebawem także pobiegną aż do Kazachstanu i może nawet do Chin i do Indii, zbliżając ku sobie społeczności, narody i cywilizacje.

Puste miejsce na Wysepce na kanale Radunia, puste po Domku Młynarzy sprowokowało Pana Eugeniusza Lorka do wiernego odtworzenia tego nieistniejącego obiektu, a stanowiącego w czasach I Rzeczypospolitej perełkę architektury Miasta Gdańska. Było to wówczas nie lada wyzwanie, bo chcąc zabrać się za rekonstrukcję nieistniejącego obiektu, trzeba było najpierw podjąć równie kosztowne przedsięwzięcie, jak oczyszczenie kanału Radunia, w którym – jak się potem okazało – pozostałości po minionych epokach, łącznie z wojnami – było skolko ugodno, jak to w takich sytuacjach mawiają Rosjanie.

Ruszyły więc ciężkie dźwigi, koparki i tzw. ciężarówki do wywozu szlamu, błota i wszelkich nieczystości, skąd w upalne lato fetor niósł się na całe miasto. Władze Magiststratu, miast pomóc inwestycji, stwierdziły krótko, że nie mają na to środków...

Czcigodny Panie Profesorze...Historia Miasta Gdańska – to nie tylko obiekty historyczne, ale i owi Gdańszczanie gotowi dla swojego Miasta uczynić wszystko, by jego architektoniczne perełki wyraźnie jaśniały na tym naszym gdańskim niebie. Pan Eugeniusz Lorek wyłożył na przywrócenie Domku Młynarzy wszystkie swoje oszczędności...

Ma dzisiaj o 10 lat mniej niż Pan Profesor, ale od Pana Profesora oczekiwałby chociaż wspomnienia, a więc nie pomijania na siłę jego wkładu pracy tam, gdzie ten wkład pracy jest tak bardzo bezsporny, bo drugiego takiego człowieka, który by tak w Gdańsk zainwestował swoje własne środki – po po prostu – nie ma.

Oczywiście są przedsiębiorcy, którzy w tym czasie budowali piekarnie, swoje zakłady produkcyjne, galerie bursztynu...Nie ma takiego drugiego pasjonata Miastem Gdańsk, który inwestowałby w ratowanie zabytków...

A ma także na swoim koncie , także ze swoich środków , przywrócony do świetności Lwi Dwór, świadectwo osadnictwa holenderskiego, a także dwie kamieniczki przy ul. Sierocej, obok historycznej Poczty Gdańskiej i Pomnika Obrońców Poczty Gdańskiej, gdzie obok jest ...Dom Guntera Grassa, członka Hitlerjugend i Waffen SS, pasujący tu jak przysłowiowa pięść do oka, o czym Pan Profesor także czemuś nie wspomina ani nie sprzeciwia się...

Zanim powstał Czekoladowy Dwór, wcześniej przez wiele lat funkcjonowała Gospoda pod Wielkim Młynem, w której wręcz koncentrowało się życie Miasta Gdańska. Tu częstymi gośćmi byli m.in. kolejni Prezydenci i Premierzy RP, Posłowie, Senatorowie, Radni Miasta Gdańska...Bywał także ŚP. Ksiądz Prałat Henryk Jankowski, kapelan Solidarności, dziś z taką pogardą wyrzucany z przestrzeni publicznej Miasta Gdańska przez ludzi, mieniących się władzą i radnymi, a którzy nie sięgają nawet do kostek temu jakże Szlachetnemu Kapłanowi i Gdańszczaninowi ...

W Gospodzie pod Wielkim Młynem był też Abp. Tadeusz Gocłowski, abp. Leszek Sławoj Głódź, Ojciec Tadeusz Rydzyk podczas ważnych uroczystości patriotycznych w Gdańsku, także państwowych i narodowych, że wspomnę choćby o kolejnych rocznicach Sierpnia 1980. W Gospodzie pod Wielkim Młynem miało też swoje spotkanie opłatkowe

Stowarzyszenie „Nasz Gdańsk”, podczas którego to spotkania siedział Pan Profesor obok inż. arch. Stanisława Michela, architekta

zrekonstruowanej , odmłodzonej i odświeżonej sylwetki „Domek Młynarza”, o którym też Pan Profesor nawet nie wspomniał choćby jednym słowem..., powodując niesmak niepamięci lub świadomego pominięcia tych obu zasłużonych Gdańszczan, ale też i powodując nieco wykoślawiony obraz historii tego obiektu, obraz niepełny, czemuś przemilczany.

 

Ilustracje
Archiwum Internetowe
Archiwum inż. arch. Stanisława Michela
Stanisław Józef Zieliński
Tekst
Stanisław Józef Zieliński

26.03.2019 r.